Şema Terapi
Tekrarlayan Döngülerin Köküne İnmek“Neden hep aynı döngüye düşüyorum?” Bu soru, tekrar eden ilişki sorunlarının, kronik duygusal dalgalanmaların ve kendini sabote eden davranışların arkasındaki gerçeği işaret eder. Şema Terapi, bu kalıpların çocukluk kökenlerini keşfeden ve dönüştüren bütüncül bir terapi yaklaşımıdır. Klinik Psikolog Barış Mutlu ile Ankara’da yüz yüze şema terapi seansları için randevu alabilirsiniz.
Erken dönemde oluşan
kalıpların dönüşümü.
Şema Terapi, Jeffrey Young tarafından Bilişsel Davranışçı Terapi’nin kronik ve karakterolojik sorunlarda yetersiz kaldığı noktalarda geliştirilmiştir. BDT, bağlanma teorisi, psikodinamik yaklaşımlar ve duygu odaklı terapiyi bir arada kullanan bu yöntem, kişinin kendilik ve ilişkilere dair en derin inançlarına ulaşmayı hedefler.
Şema: Çocukluk ve ergenlik döneminde temel duygusal ihtiyaçların yeterince karşılanmaması sonucu oluşan, kendilik ve ilişkilere dair derin, yaygın ve işlevsiz kalıplardır. Yetişkinlikte tetiklendiklerinde güçlü duygusal tepkilere ve tekrar eden davranış döngülerine yol açarlar.
Psikolog Barış Mutlu, özellikle kronik ilişki sorunları, tekrarlayan duygusal döngüler ve kısa süreli terapiden yeterince fayda göremeyen danışanlarda şema terapi yöntemini uygulamaktadır. Şema Terapi, sadece bugünü değil; bugünü şekillendiren geçmişi de dönüştürmeyi hedefler.
Şema Terapi hangi
sorunlarda etkilidir?
Şema Terapi, özellikle kronik ve derinlemesine çalışma gerektiren durumlarda güçlü klinik sonuçlar vermektedir. Kısa süreli terapiden fayda göremeyen, “neden değişemiyorum?” sorusunu soran danışanlar için kapsamlı bir çalışma alanı sunar.
Tekrarlayan İlişki Sorunları
Terk edilme, güven ve boyun eğme şemalarıAynı tür partner seçimi, sürekli güven krizleri ya da ilişkilerde kendini yok sayma; bu döngülerin arkasında erken dönemde oluşan ilişki şemaları yatar. Şema Terapi bu kalıpları kökten ele alır.
Kronik Depresyon & Anksiyete
Derin kök inançların işlenmesiKısa süreli terapiden yeterince fayda görülemeyen, uzun soluklu depresyon ve anksiyete vakalarında şemalar çalışılarak kalıcı bir dönüşüm hedeflenir.
Kişilik Örüntüleri
Sınırda, kaçıngan ve bağımlı kişilik yapılarıDuygu düzenleme güçlüğü, kimlik belirsizliği, sosyal izolasyon ve karar verme zorlukları gibi köklü kişilik örüntülerinde Şema Terapi kapsamlı ve yapılandırılmış bir müdahale sunar.
Mükemmeliyetçilik & Tükenmişlik
Yüksek standartlar ve cezalandırılma şemaları“Yeterince iyi değilim” inancı, aşırı çalışma ve sürekli başarı baskısını besler. Bu döngünün arkasındaki cezalandırılma ve yüksek standartlar şemaları terapide ele alınır.
Özgüven & Değersizlik
Kusurluluk ve yetersizlik şemalarıDerin bir değersizlik veya utanç hissinin zaman zaman aşırı telafi (narsisistik örüntüler) ya da tamamen çekilme biçiminde kendini gösterdiği durumlarda Şema Terapi’nin müdahalesi etkilidir.
Yeme Bozuklukları & Beden Algısı
Duygusal boşluk ve yetersizlik şemalarıYeme bozukluklarının temelindeki duygusal boşluk, yetersizlik ve kusurluluk şemaları Şema Terapi çerçevesinde derinlemesine çalışılır.
Tetiklendiğimizde
hangi moda geçiyoruz?
Şema modları, belirli şemalar aktive olduğunda ortaya çıkan anlık duygu, düşünce ve davranış durumlarıdır. Şema Terapi’de hedef; sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmek ve diğer modlar üzerinde bilinçli bir kontrol geliştirmektir.
Terk Edilmiş Çocuk
Yoğun üzüntü, terk edilme paniği ve yalnızlık hissiyle ortaya çıkar. Bağlanma ihtiyaçlarının karşılanmadığı erken deneyimlerin izini taşır.
Öfkeli & Dürtüsel Çocuk
Sınırların çiğnendiği ya da ihtiyaçların karşılanmadığı anlarda ortaya çıkan kontrolsüz öfke veya dürtüsel davranışlar bu moddaki tepkilerdir.
Kopuk Koruyucu
Duygulardan kopma, içe çekilme ve ilişkisel mesafe koyma yoluyla acıdan korunmaya çalışılan savunmacı bir moddur.
Aşırı Telafi Eden
Değersizlik veya yetersizlik hissini kontrol, başarı veya üstünlükle örtbas etmeye çalışan moddur. Mükemmeliyetçilik ve narsisistik örüntülerde sık görülür.
Eleştiren Ebeveyn
“Yeterince iyi değilsin”, “utanç vericisin” gibi sert iç sesler bu moddan gelir. Erken dönemdeki eleştirel ebeveyn mesajlarının içselleştirilmesiyle oluşur.
Sağlıklı Yetişkin
Terapinin nihai hedefi bu modun güçlenmesidir. Diğer modları fark edip yöneten, ihtiyaçları dengeli biçimde karşılayan ve özgürce seçim yapabilen yetişkin kendilik.
Şema Terapi
üç aşamada ilerler.
Klinik Psikolog Barış Mutlu ile yürütülen şema terapi süreci; değerlendirmeden dönüşüme uzanan sistematik ve iyileştirici bir yolculuktur.
Değerlendirme & Psikoeğitim
Danışanın şemaları, başa çıkma stilleri ve şema modları haritalandırılır. Şema kavramı ve yaşam öyküsüyle bağlantısı şeffaf biçimde aktarılır. Bu aşamada danışan, “neden hep böyle olduğunu” ilk kez anlamlı bir çerçevede görmeye başlar.
Şema Değişimi
Şemaların çocukluk kökleri incelenir, yetişkin yaşamına etkileri somutlaştırılır. Bilişsel teknikler, mektup yazma, imgeleme ve sandalye çalışmaları gibi duygu odaklı yöntemlerle şemalar dönüştürülmeye başlanır.
İyileştirici Deneyimler
Terapötik ilişki içinde danışanın çocuklukta karşılanmamış ihtiyaçları güvenle deneyimlenir — buna “sınırlı yeniden ebeveynlik” denir. Bu aşama, şemaların kalıcı olarak dönüşümü için temel mekanizmadır.
BDT mi,
Şema Terapi mi?
Her iki yöntem de kanıta dayalıdır; ancak farklı derinliklerde ve farklı sorun yapılarına yönelik çalışırlar. Doğru seçim, danışanın ihtiyacına göre belirlenir.
Döngüden çıkmak
isteyenler için.
Aşağıdaki durumlardan birini yaşıyorsanız şema terapi sizin için uygun bir seçenek olabilir:
“Şema Terapi, kişinin kendi hikâyesini farklı bir gözle okumasını sağlar. Ve çoğu zaman bu, her şeyi değiştirir.”